Hoe zit het met afronden na berekeningen voor PFAS?

Vraag

Hoe zit het met afronden na berekeningen voor PFAS?

Antwoord

Het omgaan met afronden van meetgehalten na berekeningen moet worden uitgevoerd in lijn met de wijze waarop dit ook gangbaar is bij het standaardiseren en toetsen van meetgehalten van andere parameters.

De laboratoria rapporteren de meetwaarden volgens de voorgeschreven analysenormen en protocollen afgerond op basis van hierin voorgeschreven significantie. In lijn met de toetsregels uit de applicatie Botova moet tussentijds, dat wil zeggen na sommatie, na correctie van de meetwaarden naar standaard bodem (bodemtypecorrectie) en na middelen, niet nogmaals afgerond. Zie verder hoofdstuk 2 van onderdeel 00D van het document Toetsingsregels Bodem en Bouwstoffen per 01-07-2013, waaruit onderstaande tekstpassage afkomstig is:

Meetgegevens:

Per monster worden de gemeten waarden compleet aangeleverd conform de eenheid in Rbk bijlage G IV.
Meetwaarden met waarde 0 worden niet geaccepteerd.
Somparameters en gemiddelden worden niet aangeleverd. Individuele parameters die niet afzonderlijk gemeten en gerapporteerd kunnen worden, worden aangeleverd als een totaal gemeten somgehalte, waarbij een vermenigvuldiging met 0,7 bij waarden beneden de rapportagegrens nog niet heeft plaatsgevonden.
De aangeleverde gegevens bij de start van het toetsproces gaan mee in het gehele toetsproces. Meetgegevens worden aan het eind van de toets afgerond op minimaal drie cijfers achter de komma (i.v.m. eenheden). Berekende waarden en toetsresultaten gaan eveneens mee in het gehele toetsproces.
Afronding op significantie vindt niet plaats in het toetsproces, daar de laboratoria de meetgegevens al, conform geldende richtlijnen, voorafgaande aan de nog te verrichten berekeningen de gemeten waarden afgerond op significantie aanleveren. In het toetsproces wordt daarom voor middelen of berekenen van somparameters niet nogmaals afgerond.
Alle meetwaarden van individuele parameters doen op deze wijze mee in het bepalen van een som of het gemiddelde. Het risico dat gemeten gehalten voor parameters als onderdeel van een som of voor bepalen van gemiddelden door nogmaals afronden niet als niet relevant worden beschouwd wordt hiermee voorkomen.

Rekenvoorbeeld:

De meeste laboratoria rapporteren de gehalten PFAS met 1 decimaal. Als in een monster met 27% organische stof een gehalte van 2,2 µg/kg ds wordt gerapporteerd voor PFOA lineair en < 0,1 voor de PFOA somvertakt, dan bedraagt het gestandaardiseerde gehalte voor  de som PFOA lineair en som vertakt 0,84 µg/kg ds (en dus niet 0,8 µg/kg ds).

In onderstaande tabel zijn nog meer rekenvoorbeelden opgenomen.

Tabel 1 Rekenvoorbeelden bij beoordeling en overschrijding norm
meetwaarde rekenwaarde gestandaardiseerde waarde (o.b.v. bodemtypecorrectie zoals voor PAK)
voorbeeld 1
organische stof 10% 27% 28% 29% 30%
PFOA (lineair) 2.2 2.2 2.2 0.815 0.786 0.759 0.733
PFOA vertakt < 0.1 0.07 0.07 0.026 0.025 0.024 0.023
som PFOA
(vertakt + lineair)
2.27 2.27 0.841 0.811 0.783 0.757
toetsing aan norm ≤ 0.8 voldoet niet voldoet niet voldoet niet voldoet voldoet
voorbeeld 2
organische stof 10% 21% 30%
individuele PFAS 0.3 0.3 0.3 0.142 0.1
toetsing aan norm ≤ 0.1 voldoet niet voldoet niet voldoet